Kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam (19/4/1946 – 19/4/2026)

Đoàn kết là chân lý giữ nước
Ngày 19/4/1946, tại Pleiku đã diễn ra Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam, Đại hội đoàn kết dân tộc chống thực dân Pháp; trên 1.000 đại biểu đại diện cho đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên và các tỉnh đồng bằng Nam Bộ, Trung Bộ về dự. Đại hội diễn ra giữa thời khắc đất nước đứng trước thử thách sinh tử, chính quyền cách mạng vừa ra đời đã phải đối mặt với thù trong, giặc ngoài, bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam tại Pleiku như một tuyên ngôn chính trị cô đọng mà sâu sắc. Bác mở đầu bức thư bằng tình cảm chân thành: “Tôi tuy xa nhưng lòng tôi và Chính phủ vẫn gần gũi đồng bào”. Một câu nói giản dị nhưng xóa nhòa mọi khoảng cách, đặt nền tảng cho một triết lý lớn: chính quyền là của dân, lãnh tụ gần dân, dân tộc là một khối thống nhất.
Từ đó, Người khẳng định một chân lý không thể đảo ngược: tất cả các dân tộc, dù là Kinh hay Gia Rai, Ê Đê, Ba Na…đều là anh em ruột thịt,“sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”. Đó không chỉ là lời kêu gọi, mà là sự xác lập một đạo lý dân tộc: đoàn kết là điều kiện tồn tại. Người đã chỉ rõ nguyên nhân của sự chia rẽ và cảnh tỉnh một quy luật giản dị mà sâu sắc: đoàn kết thì mạnh, chia rẽ thì yếu. Bức thư khẳng định: “Giang sơn và Chính phủ là giang sơn và Chính phủ chung của chúng ta” .Đó là lời trao quyền, đồng thời là lời giao trách nhiệm: giữ nước, dựng nước là việc của toàn dân tộc.
Khép lại bức thư là lời thề mang tầm vóc lịch sử: “Sông có thể cạn, núi có thể mòn, nhưng lòng đoàn kết của chúng ta không bao giờ giảm bớt”. Lời thề ấy đã đi cùng dân tộc suốt tám thập niên và chưa bao giờ mất đi sức lay động trong mỗi thế hệ các dân tộc Việt Nam.
Đồng thuận là nền tảng phát triển
Từ lời dặn của Bác gửi tới Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam cho đến hôm nay là hành trình 80 năm Gia Lai kiên trì hiện thực hóa tư tưởng đại đoàn kết các dân tộc. Trong những năm kháng chiến, khắc ghi lời dặn của Bác, các dân tộc Bahnar, Jrai, Kinh… một lòng đoàn kết, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần làm nên những chiến thắng vang dội trên chiến trường Tây Nguyên, tạo thế và lực cho việc giải phóng các tỉnh duyên hải miền Trung, tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước ngày 30/4/1975. Trong hoàn cảnh ấy, đoàn kết các dân tộc trong tỉnh đã trở thành điều kiện sống còn, là nguồn sức mạnh quyết định giúp quân và dân Gia Lai vượt qua mọi thử thách, giữ vững độc lập, tự do.
Trong hòa bình, đoàn kết trở thành nguồn lực phát triển. Thực tiễn cho thấy, những địa phương phát huy tốt sự đồng thuận của Nhân dân đều đem lại đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số được nâng lên, hạ tầng được đầu tư, sản xuất chuyển dần sang liên kết chuỗi, nhiều hợp tác xã nông nghiệp hoạt động hiệu quả, tạo sinh kế bền vững cho người dân. Với không gian mới “rừng, trung du, đồng bằng và ven biển” hiện nay đã mở ra liên kết phát triển tiềm năng giữa Tây Nguyên và duyên hải, từ nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến đến dịch vụ, du lịch và logistics gắn với cảng biển. Trong không gian ấy, yêu cầu về đoàn kết tiếp tục được cụ thể hóa bằng sự tăng cường liên kết vùng, hợp tác sản xuất, kết nối chuỗi giá trị, chia sẻ lợi ích và cùng nhau phát triển. Tinh thần “anh em ruột thịt”, “cùng nhau no đói, sướng khổ” mà Bác đã căn dặn trong thư năm xưa tiếp tục vận dụng và hiện thực trong thực tiễn trên địa bàn tỉnh Gia Lai ngày nay.
Trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tư tưởng “gần dân, vì dân” của Bác càng được đặt ở vị trí trung tâm. Mỗi xã, phường không chỉ là cấp thực thi, mà là nơi trực tiếp đưa chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Thực tiễn cho thấy, nơi nào cấp ủy, chính quyền cơ sở bám dân, hiểu dân, phát huy tốt vai trò người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, nơi đó chủ trương được triển khai nhanh, hiệu quả, các chương trình phát triển sản xuất, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững đạt kết quả rõ nét. Điều đó càng khẳng định sâu sắc giá trị bền vững trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: đoàn kết không chỉ là mục tiêu, mà là phương thức tổ chức thực hiện hiệu quả mọi chủ trương, chính sách trong giai đoạn hiện nay
Tám mươi năm đã trôi qua, bức thư của Bác gửi tới Đại hội các dân tộc thiểu số miền Nam họp tại Pleiku vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự. Đó không chỉ là lời căn dặn, mà là định hướng chiến lược cho Gia Lai bước vào không gian phát triển mới và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc khơi dậy và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng tạo đồng thuận xã hội, là động lực chuyển hóa tiềm năng thành nguồn lực, biến khát vọng thành hiện thực. Đoàn kết vì thế không chỉ là giá trị của quá khứ mà còn là sức mạnh của hiện tại và tương lai; với Gia Lai, đó không chỉ là bài học mà là con đường tất yếu để bứt phá, phát triển nhanh và bền vững.