Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Gia Lai
Học ở Bác: Học tập toàn diện, học tập suốt đời
Thứ hai - 18/05/2026 20:01Tháng Năm lại về trong niềm thành kính, biết ơn sâu sắc của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đối với Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại. Kỷ niệm Ngày sinh của Người không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân những cống hiến vĩ đại của Bác đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam mà còn là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong học tập, lao động và cuộc sống hằng ngày.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên đọc sách để nâng cao kiến thức, lý luận cách mạng Ảnh: tư liệu lịch sử
Trong di sản tư tưởng và tấm gương đạo đức cao đẹp của Bác, tinh thần tự học, học tập toàn diện và học tập suốt đời là giá trị đặc biệt sâu sắc, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn to lớn đối với sự phát triển con người Việt Nam trong thời đại mới. Cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác là hành trình không ngừng học hỏi, tiếp thu tri thức từ thực tiễn, từ nhân dân và tinh hoa văn hóa nhân loại để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân.
Thời gian qua, thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW và Quy định số 144-QĐ/TW về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, việc học tập và làm theo Bác ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đặc biệt, học ở Bác về tinh thần tự học, ý chí vươn lên, học tập toàn diện và học tập suốt đời1 đã trở thành động lực quan trọng để mỗi người dân không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, kỹ năng nghề nghiệp và phẩm chất đạo đức, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.
Hồ Chí Minh – tấm gương lớn về tinh thần tự học và học tập suốt đời
Thời gian qua, thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị khóa XIII về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW và Quy định số 144-QĐ/TW về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, việc học tập và làm theo Bác ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đặc biệt, học ở Bác về tinh thần tự học, ý chí vươn lên, học tập toàn diện và học tập suốt đời1 đã trở thành động lực quan trọng để mỗi người dân không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, kỹ năng nghề nghiệp và phẩm chất đạo đức, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay.
Cuộc đời của Hồ Chí Minh là một hành trình không ngừng học tập. Sinh ra trong hoàn cảnh đất nước mất độc lập, tuổi trẻ của Người không có điều kiện học hành đầy đủ như nhiều người khác. Tuy nhiên, bằng ý chí mạnh mẽ, tinh thần cầu thị và khát vọng cứu nước cháy bỏng, Người đã tự học để vượt lên mọi giới hạn.
Trong hơn ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, Bác học từ thực tiễn lao động, từ nhân dân lao động, từ văn hóa phương Đông và phương Tây, từ sách báo, trường đời và các phong trào cách mạng trên thế giới. Người có thể sử dụng nhiều ngoại ngữ, hiểu biết sâu rộng về văn hóa, lịch sử, chính trị, quân sự, ngoại giao và báo chí. Theo chia sẻ của Bác trong bản lý lịch đại biểu dự Đại hội Quốc tế Cộng sản lần thứ VII, Người có thể sử dụng 6 ngoại ngữ gồm: tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Ý, tiếng Đức và tiếng Nga. Trên thực tế, vốn ngoại ngữ của Bác còn phong phú hơn rất nhiều. Trong quá trình hoạt động cách mạng ở nhiều quốc gia, Người còn có thể giao tiếp, sử dụng và tìm hiểu thêm một số ngôn ngữ khác như tiếng Thái, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Tiệp Khắc, tiếng Ả Rập…2. Điều đáng quý hơn cả là dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào, Bác vẫn giữ tinh thần học tập khiêm tốn, bền bỉ và nghiêm túc.
Bác từng căn dặn: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời”. Khi là cương vị Chủ tịch nước với bộn bề công việc quốc gia đại sự, Bác vẫn thường xuyên nghe đài, đọc báo nước ngoài để cập nhật tình hình thế giới, cùng tập thể lãnh đạo hoạch định những chủ trương, chính sách đối nội và đối ngoại đúng đắn, sáng suốt. Người tận dụng mọi lúc, mọi nơi để học. Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan từng kể lại: “Có lần Bác nói mình vốn biết tiếng Nga nhưng do lâu năm không sử dụng nên vốn từ vựng bị rơi rụng, thành ra giờ phải học lại. Bác để một mảnh giấy trong hộp thuốc, trên mảnh giấy ghi 10 từ tiếng Nga. Cứ mỗi lần mở hộp thuốc lấy một điếu là Bác lại nhẩm đọc từ mới. Mỗi ngày 10 từ, cho là rơi rụng đi thì mỗi ngày cũng học được 5 – 7 từ…”3.
Với Người, học không chỉ để có tri thức mà còn để hoàn thiện nhân cách, nâng cao năng lực phụng sự nhân dân và đất nước. Tháng 9/1949, trong dịp đến thăm Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi vào sổ của Trường: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ,
Học để phụng sự đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại,
Muốn đạt mục đích, thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”4.
Tinh thần ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh chóng bởi khoa học – công nghệ và chuyển đổi số.
Học ở Bác là học tập toàn diện
Học tập và làm theo Hồ Chí Minh là học một cách toàn diện, từ tư tưởng, đạo đức đến phong cách sống và phương pháp làm việc. Học ở Bác không chỉ là học những lời dạy mà còn là học một nhân cách lớn, một lối sống giản dị, nhân văn và một phong cách làm việc khoa học, trách nhiệm, gần dân, vì dân. Đó là sự học tập toàn diện trên nhiều phương diện để mỗi người không ngừng hoàn thiện bản thân, nâng cao năng lực và sống có ích hơn cho xã hội.
Trước hết là học đạo đức cách mạng của Người: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; sống giản dị, chân thành, yêu thương con người và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Trong cuộc sống hôm nay, những giá trị ấy vẫn là nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và trí thức có trách nhiệm, bản lĩnh và tận tụy với xã hội.
Học ở Bác còn là học phong cách gần dân, trọng dân, lắng nghe và thấu hiểu nhân dân. Trong bài viết “Dân vận”, ký tên X.Y.Z, đăng trên Báo Sự thật số 120 ngày 15/10/1949, Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ phải “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”5. Đó không chỉ là phong cách công tác sâu sát thực tiễn mà còn là bài học quý giá đối với mỗi người trong cuộc sống và công việc hằng ngày. Học ở Bác là biết quan tâm đến cộng đồng, lắng nghe người khác, nói đi đôi với làm, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội và đất nước. Trong bất kỳ cương vị nào, mỗi người cũng cần gắn suy nghĩ và hành động của mình với thực tiễn cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
Bên cạnh đó, học Bác còn là học tư duy độc lập, tinh thần đổi mới và ý chí vượt khó. Trong mọi hoàn cảnh, Người luôn thể hiện bản lĩnh sáng tạo, biết tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng không rập khuôn, máy móc. Đây là bài học quan trọng trong thời đại hội nhập quốc tế hiện nay, khi mỗi cá nhân cần có năng lực thích ứng, tư duy mở và khả năng học hỏi liên tục.
Học tập suốt đời – yêu cầu tất yếu trong thời đại mới
Thế giới hôm nay đang thay đổi với tốc độ rất nhanh. Tri thức mới liên tục xuất hiện, khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, nếu ngừng học tập, mỗi cá nhân rất dễ tụt hậu và khó thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Chính vì vậy, tinh thần học tập suốt đời mà Hồ Chí Minh để lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Học không chỉ diễn ra trong nhà trường hay ở một giai đoạn nhất định của cuộc đời mà phải trở thành nhu cầu thường xuyên, ý thức tự giác của mỗi người. Học để nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện kỹ năng sống, hoàn thiện nhân cách, thích ứng với sự thay đổi và đóng góp tích cực cho xã hội.
Tinh thần ấy cần được lan tỏa rộng khắp trong toàn xã hội, từ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động đến học sinh, sinh viên và mọi tầng lớp nhân dân. Mỗi người, ở từng vị trí công việc khác nhau, đều cần không ngừng học hỏi, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực và trách nhiệm của mình. Xây dựng xã hội học tập, công dân học tập không chỉ là yêu cầu của thời đại mà còn là con đường quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững trong thời kỳ hội nhập quốc tế và chuyển đổi số hiện nay.
Lan tỏa tinh thần học Bác trong đời sống hôm nay
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là những điều lớn lao xa vời mà bắt đầu từ những việc làm cụ thể mỗi ngày: tinh thần trách nhiệm trong công việc, thái độ cầu thị, chân thành với đồng nghiệp, ý thức học hỏi và phục vụ nhân dân, tinh thần tự học và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là dịp để mỗi chúng ta tự soi lại mình, tiếp tục nuôi dưỡng lý tưởng sống đẹp, sống có ích và không ngừng học tập để hoàn thiện bản thân. Học ở Bác chính là học cách làm người, là rèn đức luyện tài, học tinh thần phụng sự và học ý chí vươn lên không ngừng nghỉ.
Trong hành trình phát triển đất nước hôm nay, tinh thần học tập toàn diện và học tập suốt đời theo gương Bác sẽ tiếp tục là nguồn động lực quan trọng để xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng xã hội học tập và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Với Người, học không chỉ để có tri thức mà còn để hoàn thiện nhân cách, nâng cao năng lực phụng sự nhân dân và đất nước. Tháng 9/1949, trong dịp đến thăm Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ghi vào sổ của Trường: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ,
Học để phụng sự đoàn thể, phụng sự giai cấp và nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại,
Muốn đạt mục đích, thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư”4.
Tinh thần ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh chóng bởi khoa học – công nghệ và chuyển đổi số.
Học ở Bác là học tập toàn diện
Học tập và làm theo Hồ Chí Minh là học một cách toàn diện, từ tư tưởng, đạo đức đến phong cách sống và phương pháp làm việc. Học ở Bác không chỉ là học những lời dạy mà còn là học một nhân cách lớn, một lối sống giản dị, nhân văn và một phong cách làm việc khoa học, trách nhiệm, gần dân, vì dân. Đó là sự học tập toàn diện trên nhiều phương diện để mỗi người không ngừng hoàn thiện bản thân, nâng cao năng lực và sống có ích hơn cho xã hội.
Trước hết là học đạo đức cách mạng của Người: cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; sống giản dị, chân thành, yêu thương con người và luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết. Trong cuộc sống hôm nay, những giá trị ấy vẫn là nền tảng quan trọng để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và trí thức có trách nhiệm, bản lĩnh và tận tụy với xã hội.
Học ở Bác còn là học phong cách gần dân, trọng dân, lắng nghe và thấu hiểu nhân dân. Trong bài viết “Dân vận”, ký tên X.Y.Z, đăng trên Báo Sự thật số 120 ngày 15/10/1949, Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ phải “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”5. Đó không chỉ là phong cách công tác sâu sát thực tiễn mà còn là bài học quý giá đối với mỗi người trong cuộc sống và công việc hằng ngày. Học ở Bác là biết quan tâm đến cộng đồng, lắng nghe người khác, nói đi đôi với làm, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội và đất nước. Trong bất kỳ cương vị nào, mỗi người cũng cần gắn suy nghĩ và hành động của mình với thực tiễn cuộc sống, góp phần xây dựng xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
Bên cạnh đó, học Bác còn là học tư duy độc lập, tinh thần đổi mới và ý chí vượt khó. Trong mọi hoàn cảnh, Người luôn thể hiện bản lĩnh sáng tạo, biết tiếp thu tinh hoa nhân loại nhưng không rập khuôn, máy móc. Đây là bài học quan trọng trong thời đại hội nhập quốc tế hiện nay, khi mỗi cá nhân cần có năng lực thích ứng, tư duy mở và khả năng học hỏi liên tục.
Học tập suốt đời – yêu cầu tất yếu trong thời đại mới
Thế giới hôm nay đang thay đổi với tốc độ rất nhanh. Tri thức mới liên tục xuất hiện, khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong bối cảnh đó, nếu ngừng học tập, mỗi cá nhân rất dễ tụt hậu và khó thích ứng với yêu cầu phát triển mới.
Chính vì vậy, tinh thần học tập suốt đời mà Hồ Chí Minh để lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Học không chỉ diễn ra trong nhà trường hay ở một giai đoạn nhất định của cuộc đời mà phải trở thành nhu cầu thường xuyên, ý thức tự giác của mỗi người. Học để nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện kỹ năng sống, hoàn thiện nhân cách, thích ứng với sự thay đổi và đóng góp tích cực cho xã hội.
Tinh thần ấy cần được lan tỏa rộng khắp trong toàn xã hội, từ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động đến học sinh, sinh viên và mọi tầng lớp nhân dân. Mỗi người, ở từng vị trí công việc khác nhau, đều cần không ngừng học hỏi, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực và trách nhiệm của mình. Xây dựng xã hội học tập, công dân học tập không chỉ là yêu cầu của thời đại mà còn là con đường quan trọng để phát triển đất nước nhanh và bền vững trong thời kỳ hội nhập quốc tế và chuyển đổi số hiện nay.
Lan tỏa tinh thần học Bác trong đời sống hôm nay
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải là những điều lớn lao xa vời mà bắt đầu từ những việc làm cụ thể mỗi ngày: tinh thần trách nhiệm trong công việc, thái độ cầu thị, chân thành với đồng nghiệp, ý thức học hỏi và phục vụ nhân dân, tinh thần tự học và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là dịp để mỗi chúng ta tự soi lại mình, tiếp tục nuôi dưỡng lý tưởng sống đẹp, sống có ích và không ngừng học tập để hoàn thiện bản thân. Học ở Bác chính là học cách làm người, là rèn đức luyện tài, học tinh thần phụng sự và học ý chí vươn lên không ngừng nghỉ.
Trong hành trình phát triển đất nước hôm nay, tinh thần học tập toàn diện và học tập suốt đời theo gương Bác sẽ tiếp tục là nguồn động lực quan trọng để xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng xã hội học tập và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
[1] Quy định số 144-QĐ/TW về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới
[2,3] Lê Thị Thanh Loan (2020), “Tấm gương học ngoại ngữ của Bác Hồ”, [Online] Available: https://nhasanbacho.vn/bai-viet/tam-guong-hoc-ngoai-ngu-cua-bac-ho-2826/, 17/5/2026.
[4] Hồ Chí Minh - Toàn tập, Tập 6, Nxb CTQG, H. 2011, tr. 208.
[5] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, t.6, tr.232-234.
Tác giả bài viết: ThS. Cao Kỳ Nam - Trường Đại học Quy Nhơn
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn