Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (25/8/1911 - 25/8/2026) VỊ TƯỚNG CỦA NHÂN DÂN, BIỂU TƯỢNG CỦA HÒA BÌNH
Thứ ba - 25/08/2026 13:09
Kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp là dịp tưởng nhớ một nhà lãnh đạo quân sự kiệt xuất, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người “Anh Cả” của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ những chiến công làm thay đổi lịch sử đến một nhân cách sống mãi trong lòng dân, Đại tướng để lại di sản lớn về bản lĩnh, trách nhiệm, lòng nhân ái và khát vọng hòa bình.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người “Anh Cả” của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ảnh T.L
Từ người thầy đến Tổng Tư lệnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh ngày 25/8/1911 tại làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, trong một gia đình giàu truyền thống yêu nước. Từ tuổi trẻ, ông đã sớm tham gia hoạt động cách mạng, trải qua tù đày, làm báo, dạy học. Từ bục giảng đến chiến khu, từ một người trí thức yêu nước đến người chỉ huy quân đội, con đường ấy cho thấy một điểm nhất quán, đó là mọi lựa chọn của Võ Nguyên Giáp đều hướng về vận mệnh của đất nước và Nhân dân. Bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông là khi gặp lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Từ đó, Võ Nguyên Giáp trở thành người cộng sự gần gũi, được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Tháng 12/1944, ông được giao tổ chức và chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân gồm 34 chiến sĩ - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ 34 con người, một đội quân cách mạng lớn lên giữa lòng dân, được dân nuôi dưỡng, che chở và cùng Nhân dân làm nên lịch sử của dân tộc. Năm 1948, Võ Nguyên Giáp được phong quân hàm Đại tướng khi mới 37 tuổi. Trên cương vị Tổng Tư lệnh, ông trực tiếp chỉ huy hoặc tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn, từ Chiến dịch Biên giới, Hòa Bình, Tây Bắc đến Điện Biên Phủ. Nhưng tầm vóc Võ Nguyên Giáp không chỉ nằm trong bản đồ chiến dịch hay những trang quân sử. Đó còn là khả năng khơi dậy và quy tụ sức mạnh của lòng dân, của ý chí độc lập và của một dân tộc biết đứng lên khi Tổ quốc cần. Điện Biên Phủ là nơi bản lĩnh ấy được thể hiện rõ nhất. Trước giờ nổ súng, khi nhận thấy phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh” chưa bảo đảm chắc thắng, Đại tướng đã quyết định hoãn tiến công, kéo pháo ra, chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”. Đó không chỉ là thay đổi một phương án tác chiến. Đằng sau quyết định ấy là trách nhiệm đối với vận mệnh chiến dịch và sinh mạng của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng cán bộ chỉ huy nghiên cứu phương án tác chiến trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Ảnh T.L
Trong hồi ức về Điện Biên Phủ, Đại tướng coi đó là một trong những quyết định khó khăn nhất của đời cầm quân. Chính ở thời khắc ấy, phẩm chất của người chỉ huy hiện lên là biết vượt qua áp lực, tôn trọng thực tiễn, dám thay đổi và dám chịu trách nhiệm. Chiến thắng ngày 7/5/1954 đưa tên tuổi Võ Nguyên Giáp ra thế giới, nhưng ông vẫn nhắc rằng chiến thắng ấy trước hết thuộc về Nhân dân, toàn quân, toàn Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Vị tướng của lòng dân Có thể lịch sử gọi Võ Nguyên Giáp là một danh tướng, nhưng Nhân dân lại dành cho ông cách gọi gần gũi hơn, “Anh Cả của Quân đội”. Hai chữ “Anh Cả” không nằm trong hệ thống quân hàm. Đó là danh xưng được tạo nên từ tình cảm và niềm tin của những người lính đã sống, chiến đấu, sẵn sàng đi vào nơi gian khổ dưới sự chỉ huy của ông. Ở Võ Nguyên Giáp, tài năng quân sự luôn đi cùng lòng thương người. Mỗi quyết định trên chiến trường, với ông, không chỉ là câu chuyện thắng hay thua mà còn là sinh mạng của chiến sĩ, là nỗi chờ mong của những người mẹ, người vợ, người thân ở hậu phương. Vì thế, tư duy “chắc thắng mới đánh” không chỉ là một nguyên tắc quân sự, mà còn là biểu hiện của chiều sâu nhân văn trong cách cầm quân. Ông từng nói mình là một “vị tướng của hòa bình”. Câu nói ấy dường như chứa đựng toàn bộ ý nghĩa của một cuộc đời trận mạc. Võ Nguyên Giáp cầm quân không phải để tôn vinh chiến tranh, mà để chấm dứt chiến tranh; chiến đấu không phải để nuôi dưỡng hận thù, mà để dân tộc được độc lập, Nhân dân được tự do, đất nước được thống nhất và sống trong hòa bình. Sau chiến tranh, Đại tướng vẫn đau đáu với giáo dục, khoa học, lịch sử, văn hóa, môi trường và thế hệ trẻ. Trong những năm tháng hòa bình, vị Tổng Tư lệnh vẫn là một con người giản dị, điềm đạm, luôn lắng nghe và trăn trở trước vận mệnh đất nước. Khi Đại tướng qua đời, hàng triệu người dân lặng lẽ tiễn đưa. Sự tiễn biệt ấy dành cho một con người đã ở rất sâu trong lòng dân. Bài học cho hôm nay 115 năm kể từ ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra đời, điều còn lại không chỉ là hào quang của những chiến thắng. Di sản lớn hơn là những giá trị vẫn soi chiếu vào công việc hôm nay. Đó là sự kiên định nhưng không giáo điều, quyết đoán nhưng biết lắng nghe, dám chịu trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của Nhân dân, của đất nước lên trên hết. Quyết định thay đổi cách đánh ở Điện Biên Phủ vẫn là bài học hiện đại về người lãnh đạo. Người có bản lĩnh không phải là người cố giữ quyết định bằng mọi giá, mà là người đủ tỉnh táo nhận ra thực tiễn đã thay đổi, đủ dũng khí điều chỉnh và đủ trách nhiệm với lựa chọn của mình. Trong bối cảnh phân cấp, phân quyền ngày càng mạnh, bài học ấy càng cho thấy, quyền hạn càng lớn thì trách nhiệm trước Nhân dân càng cao. Một giá trị xuyên suốt cuộc đời Đại tướng là tư tưởng lấy dân làm gốc. Sức mạnh bảo vệ Tổ quốc không chỉ được tạo nên từ vũ khí hay trang bị, mà trước hết từ niềm tin, sự đồng thuận và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh phải bắt đầu từ một “thế trận lòng dân” vững chắc, từ những cán bộ gần dân, hiểu dân, trọng dân và biết dựa vào dân. Kế thừa di sản của Đại tướng Võ Nguyên Giáp hôm nay không chỉ là ghi nhớ những chiến công đã thuộc về lịch sử. Điều quan trọng hơn là tiếp tục thực hành những giá trị đã làm nên tầm vóc của ông, tôn trọng thực tiễn, tin dân, trọng dân, dám quyết định, dám chịu trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của Nhân dân lên trên hết. Đó cũng là sức sống bền lâu của hình tượng Võ Nguyên Giáp trong lòng dân tộc. Một vị tướng chiến đấu để đất nước có hòa bình, một người cộng sản suốt đời phụng sự Tổ quốc và Nhân dân. Nhớ về Đại tướng hôm nay chính là tiếp nối bản lĩnh, trách nhiệm và tinh thần phụng sự ấy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
