Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026) GIA LAI NGHĨA NẶNG TRI ÂN
Thứ năm - 23/07/2026 20:48
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành tình cảm đặc biệt cho thương binh, liệt sĩ, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng. Người căn dặn: “Bổn phận của chúng ta là phải đời đời ghi nhớ công ơn các liệt sĩ”. Khắc ghi lời Bác, 79 năm qua, cùng cả nước, Gia Lai luôn phát huy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo người có công bằng trách nhiệm, nghĩa tình và những việc làm thiết thực.
Ngày 2/9/1955, Bác Hồ cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tới đặt vòng hoa viếng các liệt sĩ tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội Ảnh: T.L
Lời Bác thành đạo lý dân tộc Cách mạng Tháng Tám thành công, đất nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ bảo vệ nền độc lập non trẻ. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, nhiều chiến sĩ, đồng bào đã ngã xuống; nhiều người trở về mang trên mình thương tật. Thấu hiểu sâu sắc sự hy sinh ấy, tháng 6-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị chọn một ngày trong năm làm “Ngày Thương binh”. Ngày 27-7-1947, tại Đại Từ, Thái Nguyên, cuộc mít tinh kỷ niệm Ngày Thương binh toàn quốc được tổ chức, mở đầu cho truyền thống tri ân thiêng liêng của dân tộc. Từ đó, ngày 27-7 hằng năm trở thành dấu mốc đặc biệt trong đời sống tinh thần của Nhân dân ta. Đó là ngày để mỗi người Việt Nam bày tỏ lòng hiếu nghĩa, tri ân đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công; đồng thời nhắc nhở các thế hệ hôm nay học tập tinh thần dũng cảm, hy sinh của cha anh, tiếp tục sự nghiệp cách mạng, bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc. Trong 22 năm, từ 1947 đến 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần gửi thư, quà, tiền động viên thương binh, gia đình liệt sĩ và Quỹ Thương binh toàn quốc. Trước lúc đi xa, trong Di chúc thiêng liêng, Người vẫn căn dặn toàn Đảng, toàn dân chăm lo thương binh và những người có công trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Lời dặn ấy không chỉ thể hiện tình thương yêu bao la của Bác, mà còn là tư tưởng nhân văn sâu sắc, trở thành nền tảng cho chính sách người có công của Đảng và Nhà nước ta. Làm theo lời Bác, 79 năm qua, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng” trên địa bàn Gia Lai ngày càng lan tỏa. Xây dựng nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, chăm sóc thương binh, bệnh binh, tu bổ nghĩa trang liệt sĩ, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, thắp nến tri ân… đã trở thành nét đẹp văn hóa, thể hiện trách nhiệm, tình cảm và đạo lý của toàn xã hội.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bí thư Tỉnh ủy Thái Đại Ngọc cùng các đại biểu và Nhân dân đón 18 hài cốt liệt sĩ hy sinh tại Campuchia về an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Cơ ngày 13.6.2026. Ảnh: H.T
Mảnh đất anh hùng, nghĩa nặng tình sâu Với Gia Lai hôm nay, đạo lý ấy càng có ý nghĩa sâu nặng. Đây là vùng đất cách mạng, vùng đất anh hùng, nơi từng cánh rừng, con đường, buôn làng, bến biển đều in dấu những năm tháng đấu tranh kiên cường của quân và dân ta. Ngày 31-3-1975, không gian Gia Lai hôm nay hoàn toàn giải phóng, khép lại chặng đường kháng chiến đầy gian khổ, hy sinh, mở ra thời kỳ hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục sản xuất, xây dựng lại quê hương. Gần nửa thế kỷ sau ngày giải phóng, đặc biệt qua hơn 40 năm đổi mới, Gia Lai đã vươn lên mạnh mẽ. Những chiến trường xưa, vùng căn cứ cách mạng từng bước đổi thay; đời sống Nhân dân ngày càng được nâng lên. Chính từ thành quả ấy, mạch nguồn lịch sử càng hòa quyện, làm sâu sắc hơn trách nhiệm tri ân: biết ơn quá khứ để xây dựng Gia Lai hôm nay phát triển, nghĩa tình và xứng đáng với máu xương cha anh. Từ Pleiku, Đức Cơ, Chư Prông, An Khê, Kbang đến Quy Nhơn, Tây Sơn, Hoài Nhơn, An Lão, Vĩnh Thạnh, Hoài Ân…, mỗi địa danh, mỗi vùng đất đều gắn với những căn cứ cách mạng, những trận đánh, những cuộc hành quân, những gia đình tiễn con ra trận và những người con mãi mãi không trở về. Các di tích, chiến thắng, địa chỉ đỏ như Chiến thắng Đak Pơ, Plei Me, Khu 10, Đường 7 - Sông Bờ, Chiến thắng An Lão, Đèo Nhông - Dương Liễu, Đồi Xuân Sơn, Chiến thắng Quy Nhơn… không chỉ là dấu mốc lịch sử, mà còn là những “trường học truyền thống” hun đúc lòng yêu nước, ý chí quật cường và niềm tự hào quê hương. Gia Lai hôm nay là một trong những địa phương có số lượng người có công với cách mạng rất lớn, với 230.687 đối tượng. Trong đó có 42.026 liệt sĩ, 32.135 thương binh và người hưởng chính sách như thương binh, 5.881 bệnh binh, 5.573 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, 65 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, cùng hàng chục nghìn người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến, người có công giúp đỡ cách mạng. Riêng vùng đất Hoài Nhơn - nơi giàu truyền thống cách mạng - có hơn 11.280 liệt sĩ, trên 8.760 thương binh, bệnh binh, 2.084 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng và hơn 26.600 người có công với cách mạng. Những con số ấy là minh chứng sống cho ký ức hào hùng của lịch sử cách mạng, được viết bằng máu xương của các anh hùng liệt sĩ, bằng nước mắt của những người mẹ, người vợ, người thân và bằng sự lặng thầm chịu đựng của biết bao gia đình chính sách. Mỗi liệt sĩ là một cuộc đời hóa thân vào Tổ quốc. Mỗi thương binh, bệnh binh là một phần thân thể để lại cho non sông. Mỗi Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là một tượng đài sống về đức hy sinh, lòng yêu nước và sức chịu đựng phi thường của người mẹ Việt Nam.
Dâng hoa, dâng hương tại Đền tưởng niệm liệt sĩ - Tượng đài Chiến thắng Đak Pơ, một “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng ở Gia Lai. Ảnh: H.T
Khắc ghi lời Bác, Gia Lai luôn xác định công tác thương binh - liệt sĩ và người có công là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, là trách nhiệm đạo lý của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đó là sự quan tâm bền bỉ trong từng hồ sơ chính sách, từng căn nhà tình nghĩa, từng chế độ trợ cấp, từng nghĩa trang, từng phần mộ liệt sĩ. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2026, ngành Nội vụ đã tham mưu ban hành 144 quyết định công nhận đối tượng thuộc các quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 383 quyết định trợ cấp mai táng phí cho thân nhân người có công; 216 quyết định trợ cấp thờ cúng liệt sĩ; 61 quyết định điều dưỡng đối với người có công và thân nhân; đồng thời đề nghị cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công” cho 123 liệt sĩ, cấp lại 34 thẻ thân nhân liệt sĩ và 3 thẻ thương binh. Tri ân bằng hành động thiết thực Hiện nay, toàn tỉnh Gia Lai có 54.455 liệt sĩ; đã quy tập được 31.078 hài cốt liệt sĩ, còn 23.377 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập. Tỉnh hiện quản lý 119 nghĩa trang liệt sĩ với 41.981 phần mộ; trong đó có 11.976 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 113 nghĩa trang thuộc 65 xã, phường. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng công việc tri ân không bao giờ kết thúc. Nhân chứng ngày càng ít, địa hình thay đổi, hồ sơ phân tán, việc tìm kiếm ngày càng khó khăn. Nhưng càng khó khăn, trách nhiệm càng phải lớn hơn. Vì vậy, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mà còn là chiến dịch của đạo lý, lương tâm và trách nhiệm lịch sử. Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng đã khảo sát 138 địa điểm có thông tin về hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh và tại Campuchia; tìm kiếm, quy tập được 40 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 23 hài cốt trong nước và 17 hài cốt ngoài nước. Tỉnh cũng đã rà soát, kiểm đếm 119 nghĩa trang liệt sĩ; cập nhật dữ liệu 41.999 phần mộ liệt sĩ, trong đó 18.116 mộ đầy đủ thông tin, 11.832 mộ có một phần thông tin và 11.976 mộ chưa có thông tin. Công tác số hóa hồ sơ, cập nhật dữ liệu, lấy mẫu ADN đang từng bước được triển khai, với mục tiêu sâu xa là tìm lại tên cho các anh, nối lại mạch thiêng giữa liệt sĩ với gia đình, quê hương, đồng đội. Ngày 13-6-2026, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Cơ, tỉnh Gia Lai tổ chức lễ đón, cầu siêu, viếng và an táng các liệt sĩ quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia. Đó là cuộc trở về sau mấy mươi năm nằm lại nơi đất bạn; là khoảnh khắc đất mẹ Gia Lai đón những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho nghĩa vụ quốc tế cao cả. Sự kiện ấy nhắc nhở rằng tri ân không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn là bền bỉ làm những việc còn dang dở với người đã khuất. Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Gia Lai tổ chức nhiều hoạt động trang trọng, thiết thực: tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng; thăm, tặng quà người có công tiêu biểu; phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; hỗ trợ nhà ở cho người có công; nâng cấp, sửa chữa công trình ghi công liệt sĩ; dâng hoa, dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh; viếng Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh tại Pleiku và Nghĩa trang Liệt sĩ Quy Nhơn; thắp nến tri ân tại các nghĩa trang liệt sĩ trong toàn tỉnh. Trong điều kiện Gia Lai vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” càng phải được phát huy bằng những việc làm gần dân, sát dân, cụ thể và hiệu quả hơn. Mỗi xã, phường phải là địa chỉ gần nhất để lắng nghe, tiếp nhận, giải quyết và chăm lo gia đình chính sách. Mỗi cán bộ làm công tác người có công phải luôn khắc ghi: phía sau một hồ sơ là danh dự của một gia đình, ký ức của một cuộc đời và niềm tin của Nhân dân. Mỗi năm, cứ vào những ngày tháng Bảy tri ân, chúng ta lại xúc động tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, các thương binh, bệnh binh đã hy sinh xương máu, tô thắm những trang sử vẻ vang của dân tộc. Chăm lo tốt hơn đời sống thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng theo lời dặn của Bác vừa là đạo lý, vừa là bổn phận, trách nhiệm và tình thương yêu đồng chí, đồng bào của mỗi chúng ta hôm nay và cùng xây dựng tỉnh Gia Lai phát triển bền vững, nghĩa tình.
Tác giả bài viết: TS. Nguyễn Huỳnh Huyện - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vân Tỉnh ủy
