Sáng 13/6/2026, tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai, Trung tâm Lưu trữ lịch sử tỉnh Gia Lai phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương tổ chức công bố Chi nhánh Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương tỉnh Gia Lai, đồng thời tổ chức Tọa đàm khoa học “Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương”. Đây là hoạt động có ý nghĩa trong việc kết nối nghiên cứu khoa học với bảo tồn di sản, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa cội nguồn trong đời sống đương đại.
Quang cảnh Tọa đàm khoa học "Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương"
Một thiết chế mới cho nghiên cứu văn hóa cội nguồn
Việc thành lập Chi nhánh Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương tỉnh Gia Lai đánh dấu bước phát triển mới trong hoạt động nghiên cứu văn hóa truyền thống trên địa bàn tỉnh. Đây là đơn vị trực thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương - tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, được thành lập từ năm 2015 nhằm nghiên cứu, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa thời đại Hùng Vương. Theo chức năng được xác định, Trung tâm tập trung nghiên cứu văn hóa thời đại các Vua Hùng, các giá trị vật thể và phi vật thể của nền văn hiến Văn Lang; tổ chức các hoạt động tư vấn, phản biện, thẩm định, bảo tồn di tích, hội thảo khoa học, xuất bản và truyền thông về văn hóa Hùng Vương.
Sau khi tỉnh Gia Lai mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập không gian văn hóa Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, nhu cầu nghiên cứu, nhận diện và kết nối các giá trị văn hóa dân tộc càng trở nên cấp thiết. Sự ra đời của chi nhánh không chỉ bổ sung thêm một thiết chế khoa học cho địa phương mà còn mở ra cơ hội hình thành mạng lưới nghiên cứu liên ngành về lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và di sản. Đặc biệt, trong bối cảnh văn hóa ngày càng được xem là nguồn lực nội sinh của phát triển, việc có thêm một địa chỉ nghiên cứu chuyên sâu về văn hóa cội nguồn được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường các hoạt động nghiên cứu, giáo dục truyền thống, xây dựng các chương trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với thực tiễn địa phương.
Đại biểu tham quan không gian trưng bày chuyên đề về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng; hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh "
Từ văn hóa Hùng Vương đến hệ giá trị Việt Nam
Cùng với Lễ công bố chi nhánh, tọa đàm khoa học “Bác Hồ với văn hóa Hùng Vương"được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 115 năm ngày Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước (5.6.1911 - 5.6.2026). Tọa đàm hướng đến việc làm rõ hơn mối quan hệ giữa văn hóa Hùng Vương, tư tưởng Hồ Chí Minh và hệ giá trị Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đây cũng là dịp để nhìn nhận lại những giá trị nền tảng của dân tộc như ý thức cội nguồn, tinh thần đại đoàn kết, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, trách nhiệm dựng nước và giữ nước trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số hiện nay.
Tọa đàm quy tụ nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu, giảng viên và cán bộ văn hóa trong và ngoài tỉnh. Kỷ yếu khoa học gồm 17 tham luận tập trung vào các chủ đề như tư tưởng Hồ Chí Minh về truyền thống dân tộc, văn hóa Hùng Vương trong hệ giá trị Việt Nam, giáo dục bản sắc dân tộc, bảo tồn di sản văn hóa, phát huy giá trị Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương, du lịch di sản và ký ức cộng đồng trong không gian văn hóa Gia Lai mới. Trong chương trình, nhiều tham luận gắn với thực tiễn địa phương được giới thiệu như: “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và vấn đề kiến tạo ký ức cộng đồng trong không gian văn hóa Gia Lai mới”, “Dấu ấn văn hóa vật chất và tinh thần thời đại Hùng Vương tại vùng đất Gia Lai ngày nay”, “Việc thờ cúng Hùng Vương trên địa bàn tỉnh Gia Lai - Hiện trạng và đề xuất” hay các nghiên cứu về vai trò của di sản trong giáo dục và phát triển cộng đồng. Kết nối cội nguồn với phát triển
Một điểm đáng chú ý của tọa đàm là cách tiếp cận không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu quá khứ mà hướng đến việc chuyển hóa các giá trị truyền thống thành nguồn lực phát triển trong hiện tại. Theo đề dẫn tọa đàm, văn hóa Hùng Vương cần được nhìn nhận như một “mã gốc” của hệ giá trị Việt Nam, đồng thời được kết nối với giáo dục, công nghệ số, truyền thông, du lịch và kinh tế sáng tạo để tạo nên hệ sinh thái giá trị mới cho cộng đồng. Đối với Gia Lai hôm nay, nơi hội tụ nhiều lớp văn hóa Việt, Chăm, Bahnar, Jrai cùng các dòng chảy lịch sử từ Tây Sơn Thượng đạo đến vùng duyên hải Nam Trung Bộ, việc nghiên cứu và phát huy văn hóa Hùng Vương không chỉ mang ý nghĩa hướng về cội nguồn dân tộc mà còn góp phần củng cố nền tảng tinh thần cộng đồng, tăng cường khối đại đoàn kết và xây dựng bản sắc văn hóa địa phương trong thời kỳ mới.
Sự kiện công bố Chi nhánh Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương tỉnh Gia Lai cùng với tọa đàm khoa học lần này vì thế không chỉ là một hoạt động chuyên môn. Đây còn là bước khởi đầu cho một hành trình kết nối nghiên cứu với thực tiễn, kết nối di sản với đời sống và kết nối cội nguồn dân tộc với khát vọng phát triển. Trong dòng chảy ấy, lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh,“các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” vẫn tiếp tục soi sáng trách nhiệm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong thời đại hôm nay.
